Peter Drucker napisał kiedyś, że gdyby oceniać skuteczność organizacji przez pryzmat ich trwałości w czasie, to najskuteczniejszą z nich jest Kościół Katolicki, który istnieje już ponad 2 tysiące lat. Drucker upatrywał sukcesu Kościoła w jego strukturze - oparcia organizacji na dwóch szczeblach: parafii i diecezji.

Ciekawe, bo przyjęcie założenia, że najefektywniejsze struktury organizacyjne to struktury dwuszczeblowe wiele wyjaśnia, gdy spojrzymy na skutki 4 reform rządu Jerzego Buzka.

Administracja publiczna

Pomiędzy szczeblem podstawowym - gminą a szczeblem odpowiedzialnym za prowadzenie regionalnej polityki rozwoju - województwem utworzono szczebel pośredni - powiat. Konia z rzędem temu, kto będzie w stanie udowodnić celowość istnienia powiatu patrząc na przypisane mu kompetencje.

Edukacja

Pomiędzy szczeblem najniższym - podstawówką i szczeblem szkoły średniej utworzono gimnazjum. Dziś już chyba nie trzeba nikogo przekonywać, że gimnazjum jest zupełnie bezsensowną instytucją w procesie kształcenia i źródłem patologii w relacjach pomiędzy uczniami. Gimnazjum spowodowało, że w podstawówce uczniowie jeszcze się niczego nie uczą a w liceum już nie mają czasu na naukę, ponieważ muszą przygotowywać się do matury.

Ubezpieczenia społeczne

Pomiędzy instytucją państwową - ZUS-em a szczeblem komercyjnych ubezpieczeń utworzono otwarte fundusze emerytalne. Mechanizm jest następujący: część naszych składek przekazujemy OFE, OFE inwestują te pieniądze w obligacje rządowe (które służą finansowaniu deficytu budżetowego, czyli także wypłatom emerytur z ZUS-u), pobierają od tej operacji 10% prowizji za zarządzanie składkami. Efekt jest taki, że stopa zwrotu z OFE jest nawet niższa, niż ze zwykłego konta lokacyjnego w byle banku a prowizja wyższa, niż w każdym banku. Więcej: nie jesteśmy właścicielami naszych składek, ponieważ jeżeli będziemy mieli to nieszczęście, że jeżeli przydarzy nam się umrzeć, dla przykładu, w rok po uzyskaniu wieku emerytalnego, zgromadzone w OFE pieniądze nie trafią do spadkobierców.

Ochrona zdrowia

Między instytucją pobierającą naszą składkę zdrowotną - ZUS-em a instytucją dbającą o nasze zdrowie, czyli przychodnią lub szpitalem utworzono, najpierw Kasy Chorych, potem zaś Narodowy Fundusz Zdrowia. Mechanizm jest następujący: ZUS zbiera nasze składki i przekazuje je na konto NFZ, potrącając 2% prowizji, potem zaś NFZ wydaje te pieniądze w naszym imieniu potrącając od tego koszty związane z biurokracją, czyli istnieniem samej instytucji. NFZ dysponuje centralą w Warszawie i oddziałami praktycznie w każdym byłym mieście wojewódzkim, choć ZUS także dysponuje potężną strukturą praktycznie w każdym mieście "powiatowym", zaś w dużych miastach - nawet kilkoma oddziałami.

Zapytacie, jak to możliwe? Otóż, wprowadzanie reform jest tak naprawdę zarządzaniem zmianą, tylko, że w skali makro, a nie w skali przedsiębiorstwa. Peter Drucker z pewną złośliwością pisał też kiedyś, że administracja jako nauka powstała tylko dlatego, że ci, którzy nie radzili sobie w zarządzaniu też chcieli mieć swoje instytuty, katedry i zakłady.

Może to jest odpowiedź?